Fjárhaldslausnir
Ein stærsta áskorunin í sameignarhúsum er að halda utan um kostnað á sanngjarnan hátt. Hver á að borga fyrir hvað? Hvernig skiptum við rafmagnsreikningum? Hver greiðir fyrir viðhald?
Hvað er hússjóður?
Hússjóður er sameiginlegur reikningur sem allir eigendur leggja í til að standa straum af sameiginlegum kostnaði. Þetta tryggir að peningar séu alltaf til staðar fyrir nauðsynlegan rekstur og viðhald.
Tegundir framlaga:
- Föst mánaðarleg innborgun: Hver eigandi greiðir sömu upphæð í hverjum mánuði
- Árleg innborgun: Öll innborgun fer fram einu sinni á ári
- Innborganir eftir þörfum: Þegar stór verkefni koma upp biðja eigendur um innborgun
Rekstraráætlun
Í Bústaðnum getur þú búið til rekstraráætlun fyrir árið. Þetta hjálpar ykkur að áætla hversu mikið þið þurfið að leggja saman til að standa undir kostnaði.
Hvað er hægt að áætla:
Tekjur
- • Útleigutekjur
- • Innborganir eigenda
- • Aðrar tekjur
Gjöld
- • Fasteignaskattur
- • Rafmagn og hiti
- • Tryggingar
- • Viðhald og þrif
- • Sorp og vatnsgjöld
Dæmi um rekstraráætlun:
Bókhald
Eftir að þið hafið sett upp rekstraráætlun, þá er mikilvægt að halda utan um raunverulegan kostnað. Í bókhaldshlutanum skráið þið allar tekjur og gjöld.
Hvað er hægt að skrá:
- Útgjöld: Skráðu upphæð, dagsetningu og flokk (t.d. rafmagn, viðhald, tryggingar)
- Tekjur: Innborganir frá eigendum eða útleigutekjur
- Skipta kostnaði: Ef margir eigendur greiða saman fyrir eitthvað, skráðu hverjir tóku þátt og upphæðin skiptist jafnt milli þeirra
Sameiginlegur bankareikningur eða hússjóður?
Þegar mörg húsfélög eða meðeigendur sumarhúsa ákveða að halda utan um fjármálin, er fyrsta skrefið oft að stofna sameiginlegan bankareikning. Þessi reikningur er notaður til að greiða fyrir rekstur, rafmagn, hita og viðhald.
Hins vegar getur verið flókið að fylgjast með hver greiddi hvað inn á reikninginn og hver á eftir að borga. Þar kemur hússjóðskerfi Bústaðarins til sögunnar. Í stað þess að einn aðili þurfi að vera með Excel-skjal og fara yfir heimabankann mánaðarlega:
- Sjálfvirk skráning: Eigendur skrá innborganir og útgjöld beint í kerfið.
- Áminningar um fasta kostnaðarliði: Kerfið minnir ykkur á þegar reglulegir liðir eins og rafmagnsreikningurinn eru væntanlegir, og forfyllir skráninguna svo hún taki eina mínútu.
- Rauntíma yfirlit: Allir meðeigendur sjá nákvæmlega hver staða sameiginlega reikningsins er.
Hár rafmagnsreikningur í sumarhúsi — Hvað er meðalkostnaðurinn?
Margir rekast á það að rafmagnsreikningurinn í bústaðnum er óvenju hár, sérstaklega yfir vetrarmánuðina. Sumarhús á Íslandi eru oft kynt með rafmagni (ýmist með ofnum eða gólfhita) og ef heitur pottur er kyntur allan ársins hring getur það kostað sitt.
Hvað er meðal rafmagnsreikningur í sumarhúsi?
- • Sumar: 4.000 – 8.000 kr. á mánuði (lágmarks kynding, enginn heitur pottur).
- • Vetur (meðal kynding): 12.000 – 20.000 kr. á mánuði.
- • Vetur (mikil kynding + heitur pottur): 25.000 – 45.000+ kr. á mánuði.
Hvernig er best að skipta rafmagnsreikningi í sameign?
Í Bústaðnum skiptist sameiginlegur kostnaður — þar á meðal rafmagn — annað hvort jafnt á milli eigenda, eða eftir eignarhlutföllum sem stjórnandi hússins stillir (sjá „Eignarhlutir" hér fyrir neðan). Kerfið skiptir ekki kostnaði eftir næturfjölda eða notkun — sé misjöfn notkun ástæða ágreinings er eignarhlutfallaskiptingin leiðin til að endurspegla það, t.d. með því að vega upp á móti henni í ársuppgjöri fjölskyldna.
- Jöfn skipting (sjálfgefið): Allir eigendur bera jafnan hlut af sameiginlegum kostnaði.
- Eignarhlutfallsskipting: Stjórnandi getur stillt vægi hvers eiganda svo skiptingin endurspegli eignarhlutföll.
Eignarhlutir
Á rekstraráætlunarsíðunni getur stjórnandi hússins opnað „Eignarhlutir" og stillt vægi hvers eiganda í skiptingu sameiginlegs kostnaðar. Sjálfgefið hafa allir sama vægi (jöfn skipting), en ef eignarhlutföllin í húsinu eru ójöfn er hægt að slá inn viðeigandi hlutfallstölur — kerfið sýnir jafnóðum hversu mörg prósent hver eigandi ber.
Þessi eignarhlutföll eru síðan notuð sjálfkrafa bæði í daglegri kostnaðarskiptingu og í ársyfirlitinu.
Ársyfirlit
Fjármálasíðan er með þriðja flipa, „Ársyfirlit", sem tekur saman árið fyrir alla eigendur: heildartekjur, heildargjöld og nettóstöðu, og fyrir hvern eiganda — hlutdeild þeirra í gjöldum miðað við eignarhlutföll, hvað þeir hafa raunverulega greitt, og mismuninn þar á milli. Þetta gerir uppgjör í lok árs einfalt og gagnsætt: allir sjá svart á hvítu hvort þeir skulda eða eiga inni miðað við sinn eignarhlut.
Gagnsæi og traust
Bústaðurinn.is heldur sjálfkrafa utan um allar tekjur og gjöld. Þetta skapar gagnsæi og traust milli eigenda.
Allir eigendur geta séð:
Athugið:
Stjórnandi húss getur valið að loka aðgangi að fjármálum fyrir almenna meðeigendur ef það hentar ykkur betur. Þá sjá aðeins stjórnendur og þeir sem fá sérstaklega heimild fjármálaupplýsingar.
Tilbúinn að halda utan um fjármálin?
Byrjaðu að nota hússjóð og bókhald í Bústaðnum.